وب ۲، نسخه‌ای جديد برای وب

هفته‌نامه چلچراغ- چند هفته قبل که ميهمان بچه‌های چلچراغی دانشگاه بين‌المللی امام خمينی قزوين بوديم. کارگاهی برگزار کردم که در آن اشاره‌هايی به موضوع وب ۲ شده بود. با اين که مفهوم وب ۲ در ميان کاربران حرفه‌ای اينترنت جا افتاده است و روز به روز به تعداد سايت‌هايی که اين مفهوم را پشتيبانی می‌کنند، افزوده می‌شود، هنوز بخش بزرگی از کاربران عمومی اينترنت با آن آشنا نيستند. بنابر اين تصميم گرفتم هر چند مختصر آن را به زبان کاربردی شرح دهم.
بر خلاف تصور نسخه دوم وب چيزی نيست که از آن مجزا باشد. يعنی قرار نيست شبکه‌ای ديگر به عنوان وب ۲ طراحی شود. وب دو يک مفهوم است و شايد بتوان آن را به زبان ساده استانداردسازی و در نظر گرفتن ويژگی‌هايی دانست که در سايت‌ها در نظر گرفته می‌شود.
بگذارديد مثالی بزنم. من بنا بر شغل و علاقمندی‌هايم هر روز به سايت‌های زيادی سر می‌زنم. وبلاگ‌ها، سایت‌های خبرگزاری و روزنامه‌های داخلی و خارجی زيادی را می‌خوانم و به اصطلاح يک وبگرد تمام عيار هستم. خيلی از کاربران ديگر هم شبيه به اين عمل می‌کنند. تا چند سال پيش برای مطالعه اين همه سايت و وبلاگ مجبور بودم که يک دسته‌بندی درست و حسابی در بخش علاقمندی‌های مرورگرم (Favorites) داشته باشم و مرتباً به انها سر بزنم. پيش می‌آمد که بسياری از اين سايت‌ها به روز نشده بودند و مراجعه من به آنها بیهوده بود و باز پيش می‌آمد که سايتی در عرض يک ساعت چند بار به روز می‌شد و من دير از اخبار باخبر می‌شدم. اما در حال حاضر در عرض چند ثانيه می‌توانم از خبرهای منتشر شده در تمامشان مطلع شوم. جريان چيست؟ جريان از اين قرار است که بيشتر اين سايت‌ها از يک استاندارد به نام feed استفاده می‌کنند. شايد شما در کنار سايت‌ها يا وبلاگ‌ها کلماتی مثل xml يا rss را ديده باشيد که گاهی هم به صورت يک دکمه نارنجی مشخص شده‌اند. کليک کردن روی اين بخش سايت يا وبلاگ شما را به يک خروجی استاندارد هدايت می‌کند که به طور خودکار توسط سايت تولید شده است. اين خروجی شامل تمام استانداردهای لازم است و برای مثال تاريخ و ساعت نوشته، تيتر و متن و عکس با یک سری برچسب‌های استاندارد مشخص شده‌اند. فارغ از طراحی سايت‌ها اين خروجی‌ها از يک استاندارد تبعيت می‌کنند.
اين را داشته باشيد تا برايتان از برنامه‌هايی به نام فيدخوان feed reader صحبت کنم. برنامه‌هايی هستند که ما می‌توانيم خروجی rss سايت‌ها و وبلاگ‌ها را به آنها اضافه کنيم. پس از آن که آدرس خروجی‌ها را تک تک به اين برنامه اضافه کرديم،‌ اين برنامه تمام اخبار را بر حسب تاريخ مرتب می‌کند و ما می‌توانيم خروجی اين برنامه را طوری مشاهده کنيم که تيتر اخبار همه سايت‌های افزوده شده با هم مخلوط شده باشد. در برخی از اين‌برنامه‌ها، به محض انتشار يک خبر در سايت ما پيامی را مشاهده خواهيم کرد مشابه پنجره‌ای که در هنگام آنلاين شدن يک فرد در ياهومسنجرمان می‌بينيم.
با اين روش من همواره اولين کسی هستم که از اخبار منتشره در سايت‌های مورد علاقه‌ام باخبر می‌شود. يکی از اين سايت‌ها که جنين کاری برايتان انجام می‌دهد، google reader شرکت گوگل است و ديگری برنامه google desktop که روی کامپيوترم نصب کرده‌ام و يک بخش از آن کار خبرخوانی را برايم انجام می‌دهد و شديداً مورد علاقه‌ام است.
يک بخش مورد پسند ديگر وب دو، مبحث اشتراک است. اين‌جا است که کاربران اينترنت به طور واقعی شادی‌هايشان را قسمت می‌کنند. هر چيزی در اينترنت قابليت اشتراک دارد. اين «چيز» می‌تواند فايل‌های تصويری اعم از عکس و ويدئو باشد تا لينک‌هايی به اخبار و يافته‌های حاصل از وبگردی. سايت‌هايی که در آن ‌کاربران لينک‌هايی قرار می‌دهند و مشاهده و مطالعه آنها را به ديگران هم توصيه می‌کنند، محبوب‌ترين و پربازديدکننده‌ترين سايت‌های اينترنتی هستند. نظرسنجی و امتيازدهی درباره هر يک از موارد اشتراکی، از قابليت‌های اين سايت‌ها است. به اين ترتيب يک نوع دموکراسی اشتراکی نيز حاصل می‌شود و بهترين‌ها را کاربران با آرای خود به يک لينک می‌دهند. در اين حالت لينک‌های اشتراکی بعد از گذر از فيلتر انتخابات به صفحه جديدی منتقل می‌شود تا مراجعه‌کننده و خواننده سايت بتواند بهترين‌ها از ديد کاربران را در يک نگاه ببيند. تمام اين سايت‌ها هم همان خروجی‌ای را دارند که در بالا به آن اشاره کردم. يعنی شما می‌توانيد خروجی rss صفحه «بهترين‌ها از ديد کاربران» را به فيدخوان خودتان اضافه کنيد. شما هم پديده اشتراک در وب ۲ را بايد جدی بگيريد چرا که محبوبيت سايت‌های اشتراک مثل يوتيوب و بالاترین روز به روز بيشتر می‌شود.
اين توضيح، تنها يک بخش کوچک از قابليت‌های وب دو است. بسياری از سايت‌هایی که برايتان معرفی می‌کنم مشمول اين استاندارد هستند .

كپي رايت : OSYAN